Buradasınız: Skip Navigation Links
BÜTÇE BAŞKANLIĞININ TARİHÇESİ

Bütçe Başkanlığının görevleri, 2.5.1927 tarihli TBMM Dâhili Nizamnamesinin (İçtüzüğün) 22’nci maddesiyle oluşturulan Bütçe Encümeni bünyesinde olmak üzere, 1 muvazzaf (aylıklı) başkâtip, 1 başkâtip yardımcısı ve 1 muvazzaf kâtip tarafından yürütülmeye başlanmıştır.

30.6.1929 tarihli ve 1452 sayılı “Devlet Memurları Maaşatının Tevhid ve Teadülüne Dair Kanun”un 2’nci maddesine bağlı (2) numaralı Kadro Cetvellerinde Bütçe Encümeninde görevli 5 inci dereceden 1 Başkâtip, 7 ve 8 inci dereceden 1 er Başkâtip muavini ve 12’nci dereceden 1 memur olmak üzere toplam 4 kadrolu personelden müteşekkil bir birim oluşturulmuştur. Bu cetvelin yeni bir kanun yapılıncaya kadar teşkilat kanunu hükmünde olduğu hususu maddede yer almıştır.

Dâhili Nizamname’de 1932 yılında yapılan değişiklikle başkatip yardımcısı 2’ye çıkarılmış ve muvazzaf katip yerine 1 memurun görev yapması öngörülmüştür.

14.6.1934 tarihli ve 2512 sayılı “Büyük Millet Meclisi Memurlarının Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanun”un 14’üncü maddesi ile 1452 sayılı Kanuna bağlı (2) numaralı cetvelde yer alan kadrolar değiştirilmiş ve Bütçe Encümeni yerine, Bütçe Encümeni Başkatipliği ihdas edilerek 5 inci dereceden 1 adet Başkatip, 6’ncı dereceden 2 adet Başkatip Muavini ve 9 uncu dereceden 1 adet katip kadrosu öngörülmüştür. Bu Kanunda, başkâtiplik doğrudan Bütçe Encümenine bağlı olarak düzenlenmiştir. Diğer birimler ise Genel Sekreterliğe bağlı olarak yer almıştır. (Md. 1/C). Kanunda, Bütçe Encümeni Başkâtipliğinin görevi; Bütçe Encümenine havale ve teslim olunan evrak ve diğer işler ile Encümenin kayıt, yazışma ve diğer işlerini Encümen Başkanının direktifleri doğrultusunda yapmak olarak düzenlenmiştir (md. 11).

28.4.1937 tarihli ve 3158 sayılı “Büyük Millet Meclisi Memurlarının Teşkilat ve Vazifeleri Hakkındaki 2512 Sayılı Kanunun Bazı Hükümlerini Değiştiren Kanun”a Ekli Cetvelde, 2512 sayılı Kanunda “Bütçe Encümeni Başkâtipliği” adı “Bütçe Encümeni Bürosu” olarak değiştirilmiş ve 5 inci dereceden şef, 6’ncı dereceden şef muavini ve 7, 8, 9 ve 10’uncu dereceden 1’er memur kadrosu ihdas edilmiştir.

Ayrıca, Bütçe Encümeni Bürosunda çalışacakların yükseköğrenim yapmış olmaları şartının yanı sıra, görevin gerektirdiği nitelikleri haiz olup olmadıklarının tespitine yönelik yapılacak sınavda başarılı olma şartı da getirilmiştir (md. 2/B).

2.1.1939 tarihli ve 3552 sayılı “Türkiye Büyük Millet Meclisi Memurlarının Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanun”a ekli cetvel ile 5’inci dereceden Şef, 6’ncı dereceden Şef Muavini, 7 ve 9’uncu dereceden 1’er memur ile 11’inci dereceden Katip-Daktilo kadroları eklenmiştir.

30.6.1939 tarihli ve 3656 sayılı “Devlet Memurları Aylıklarının Tevhid ve Teadülüne Dair Kanun”a ekli (1) sayılı Cetvelin, Büyük Millet Meclisi bölümünde Bütçe Encümeni başlığı altında 3552 sayılı Kanundaki kadrolar l' er adet olmak üzere aynen muhafaza edilmiştir.

28.6.1943 tarihli ve 4448 sayılı “Devlet Memurları Aylıklarının Tevhid ve Teadülü Hakkındaki 3656 ve 3888 sayılı kanunlara bağılı cetvellerle 3552 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”un (1) sayılı cetvelinde Bütçe Encümeni ile ilgili kadrolar iptal edilerek (2) sayılı cetvelde birim, “Bütçe Encümeni Kalemi” başlığı altında bu defa müdürlük şeklinde düzenlenmiş ve 3 üncü dereceden 1 müdür, 5’inci dereceden 1 müdür muavini, 6’ncı dereceden 1 büro şefi, 7’nci dereceden 1 şef muavini ve 9’uncu dereceden 1 kâtip- daktilo kadroları öngörülmüştür.

Dâhili Nizamnamede 1945 yılında yapılan değişiklikte (bu değişiklikle Anayasa’nın Türkçeleştirilmesine paralel olarak Dâhili Nizamname de -İçtüzük- Türkçeleştirilmiştir), 1 kalem müdürü, 1 kalem müdürü yardımcısı, 1 başkâtip, 1 başkâtip yardımcısı ve 1 memur kadroları öngörülmüştür.

9.1.1950 tarihli ve 5509 sayılı “Türkiye Büyük Millet Meclisi Memurları Teşkilatı Hakkında Kanun” ile 4448 sayılı Kanunda yer alan “Bütçe Encümeni Kalemi”, "Bütçe Kalemi Müdürlüğü" olarak değiştirilmiş ve büro şefi ve muavini kadroları başkâtip ve başkâtip yardımcısı kadrolarına dönüştürülmüştür.

1950 ve 1983 yılları arasında bütçe kanunlarına ekli cetvellerde yapılan çeşitli değişikliklerle “Bütçe Kalemi Müdürlüğü” “Bütçe Müdürlüğü” olarak yerini muhafaza etmiştir.

Bütçe Başkanlığı; 13.10.1983 tarihli ve 2919 sayılı “Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği Teşkilat Kanunu” ile Kanunlar ve Kararlar Dairesi Başkanlığına bağlı “Bütçe Müdürlüğü” olarak TBMM teşkilatı içinde yerini almış ve Plan ve Bütçe Komisyonunun çalışmalarıyla ilgili hizmetleri yürütmekle görevlendirilmiştir.

1 Aralık 2011 Tarihli 6253 Sayılı “Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı Kanunu”nun 4 ve 7’nci maddeleri ile “Bütçe Başkanlığı” olarak yeniden teşkilatlandırılmıştır.